Legendy miejskie, teorie spiskowe, semiotyka kultury

Komu książkę?

Albo taką

Ostatnio na Mitologii...

Najgorszy szkodnik w polityce ostatnich lat to…

…clickbait. W Polsce panuje dziś dyktatura. Zresztą nie tylko w Polsce. Jej pochód przez świat obserwujemy od kilkunastu lat....

8 zasad, które uczynią internet lepszym miejscem

Skuteczne przeciw pseudonauce, fake newsom, dezinformacji i innej zarazie. Od wielu lat jeżdżę w różne ciekawe miejsca i opowiadam...

Katolicka organizacja „walczy z pedofilią” szerząc pseudonaukę

Wojowanie z edukacją seksualną w szkole pod hasłem „stop pedofilii” jest dokładnie tym samym, czym byłby zakaz opowiadania o przepisach...

Co robić, jak wyleje szambo? Szybki przegląd teorii, propagandy i fejków

Jakie strategie przyjmują uczestnicy politycznego konfliktu, gdy nagle wydarza się coś niezwiązanego z bieżącym sporem? Jak uczynić news politycznym? Jak...

Powrót do przyszłości

Co łączy pseudonaukę z polityką Donalda Trumpa? Brexitowców i zwolenników Wielkiej Lechii? Ruchy antyszczepionkowe z naszą rodzimą prawicą? Odpowiedzią na...

Tajemniczy Niemiec i globalny spisek

Opowieść o transporcie kosztowności jest jedną z wielu historii o niemieckim skarbie, które usłyszałem podczas badań na Dolnym Śląsku....

Znak

Jakaś forma uznania dla symboliki „przeciwnika” czy „wroga” stanowi niezbędny warunek każdego aktu komunikacji, nawet gestu ikonoklazmu, wyszydzania czy...

Czego nauczyłem się na kulturoznawstwie?

Nie mogę uwierzyć, że od tamtego dnia minęło już piętnaście lat. Właśnie zdałem maturę i zastanawiałem się nad wyborem...

Prorok i błazen. Będzie debata Slavoja Žižka z Jordanem Petersonem

Dwóch świetnych interpretatorów i charyzmatycznych mówców. Stare dowcipy z Europy Wschodniej przeciw biblijnym cytatom; wyciągnięte t-shirty i zapuszczona broda...

Jak rozmawiać o nauce w internecie?

Jeżeli jesteś naukowcem – na pewno znasz to uczucie. (Dotyczy także studentek, doktorantów czy nawet pasjonatów określonej dziedziny wiedzy)....

Odpowiedź Mariusza Kowalskiego na tekst o ‚Rasistowskim imperium Lechitów’

Dzisiaj nietypowa sytuacja. Obszerny list wysłał do mnie dr hab. Mariusz Kowalski – autor książki, której fragment – przedrukowany...

Wiedźmin na okładce „Tygodnika Powszechnego” zjednoczył Polaków!

Nie Donald Tusk, ani Robert Biedroń czy Jarosław Kaczyński. Polaków nieoczekiwanie zjednoczył wiedźmin – bohater najnowszej okładki „Tygodnika Powszechnego”. Od...

„Wielka Czwórka” – Amazon, Apple, Facebook, Google i masa błędów w tłumaczeniu

Banały o jaskiniowcach myślących penisami, kilka smętnych wykresów i masa skandalicznych błędów w przekładzie. Nie tego spodziewałem się po książce...

Czy po studiach humanistycznych można pracować w nowych technologiach?

Co roku przyszli studenci zadają sobie pytanie: „czy humanista może znaleźć pracę w nowych technologiach”. Spróbujemy odpowiedzieć na tę...

Czy ONR jest fajny
Jak organizatorzy Marszu Niepodległości przedstawiali się w roku 2005

Internet nie zapomina. A my? Mówienie w kontekście 11 listopada o „marszu tysięcy faszystów” to nadużycie. Jako kontrargument pojawia...

Reakcje antyszczepionkowców na odrę w Pruszkowie

W Pruszkowie (i okolicach) nie ma epidemii. Szkoły są otwarte, wojsko i policja nie wyszły na ulicę, życie toczy...

Mitologia współczesna
Nie obalajcie mitów. Zakładajcie własne!

Takie przypomnienie, żeby w ferworze obalania nie umknęło nam, że mity są jednak potrzebne. W walce nauki z pseudonauką (ale...

Rasistowskie imperium Lechitów

Kłopot z turbolechickimi rewelacjami nie leży w tym, że opierają się na nieprawdziwych lub błędnie zinterpretowanych źródłach i badaniach. Zasadniczy problem polega...

Dokument z nominacją Erdoğana przez Erdoğana to fake

Wasi znajomi też ostatnio udostępnili zdjęcie dokumentu z czterema podpisami Erdoğana, który zatwierdza wysuniętą i zaakceptowaną przez siebie nominację siebie...

W BBC nie usłyszycie już „ekspertów” kwestionujących wpływ człowieka na zmianę klimatu

Dziś porozmawiamy o grawitacji. Moim gościem w studio będzie astrofizyk prof. Kip Thorne (laureat Nagrody Nobla za udział w...

Labrador Patryka Jakiego. Jak się manipuluje za pomocą fake newsów

Od kilku godzin na profilach moich znajomych pojawia się post z fanpejdża Jaki naprawdę jest #Jaki2018. (Nie linkuję i...

Biały Bus porywa dzieci i wycina nerki. Uniwersalny przepis na miejską legendę

Bombardują mnie wiadomości, żebym napisał coś ciekawego o Białym Busie, który krąży po Polsce, porywając dzieci na organy. Ale...

Dlaczego w niedzielę będę maszerować?

Nie znoszę maszerowania. W zasadzie to jeszcze nigdy nie byłem na żadnym marszu. A jednak w niedzielę wybieram się...

Pseudonaukowa lista przebojów

Witam serdecznie wszystkich radiosłuchaczy w pierwszej odsłonie Pseudonaukowej Listy Przebojów. To całkiem nowy format, w ramach którego proponujemy Państwu przegląd przebojów...

Dlaczego ludzie rozmawiają z parówkami? Jak komunikacja w mediach społecznościowych nie wychodzi markom, naukowcom i politykom

Media społecznościowe przyniosły komunikacyjne trzęsienie ziemi. Całkowicie zmieniły stabilny od kilkuset lat układ sił między „uprzywilejowanymi nadawcami” a „zwykłymi...

Kalendarze pseudonauki. Co łączy kreacjonizm, Wielką Lechię i politykę historyczną państwa?

Pseudonauka proponuje opowieść o dziejach świata, w której ludzie od początku byli najważniejsi, cała natura jest im podporządkowania, a...

Jak zostać mistrzem w rozpoznawaniu mitów?

To było jakoś na wiosnę w zeszłym roku, ale nie pamiętam dokładnie kiedy. Odezwali się do mnie ludzie z...

Dostrzeżone kątem oka. Jak kamera w telefonie zabiła UFO, duchy i Wielką Stopę

UFO w wersji, jaką znamy z mitu Roswell, Strefy 51 czy serialu „Z Archiwum X” pozostaje ściśle związane z...

Coca-Cola, czyli narodziny kapitalizmu z ducha pseudonauki

Najpopularniejszy napój świata zaczynał jako cudowne lekarstwo, w którego skład wchodziły kokaina i końskie dawki kofeiny uzyskane z afrykańskich...

Spotkajmy się w pół drogi! Beata Szydło o szczepionkach

„Są rodzice, którzy mają przeświadczenie, że szczepionka może ich dziecku zaszkodzić, ale są tacy, którzy są przekonani, że szczepienie...

Naukowiec z UW udowadnia: Globalne ocieplenie to mit!

Oczywiście nie zamierzam polemizować z tym, że klimat na Ziemi się ociepla, a sprawcami tego potencjalnie śmiertelnie niebezpiecznego procesu...

Analfabetyzm matematyczny. Jak pseudonauka wykorzystuje to, że nie umiemy liczyć

No dobra, cwaniaki. A więc wierzycie, że Ziemia jest kulą? I w dodatku kręci się dookoła własnej osi? To...

Dlaczego bohaterowie "Gry o tron" podróżują tak szybko?
Czemu bohaterowie „Gry o tron” zaczęli się teleportować? Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do wybranych lektur

Odkąd w ostatnim odcinku 6 serii Varys przemierzył cały świat w tę i z powrotem, problem z podróżami w...

Ostateczne selfie, czyli sequel niebieskiego wieloryba

Moja skrzynka zapchała się już od wezwań do opisania „ostatecznego selfie”. Informacja o tej „nowej, niebezpiecznej grze” pojawia się...

Dlaczego krawat Trumpa jest taki długi?

No dobra… To nie jest teoria spiskowa, ani współczesny mit w bardzo ścisłym tego słowa znaczeniu. Tematyczny purysta mógłby...

Ciemna strona reformy. Jak utowarowienie szkolnictwa wyższego legitymizuje irracjonalność

Jestem daleki od idealizowania status quo. Popadanie w samozachwyt w dłuższej perspektywie zawsze okazuje się zgubne dla jednostek, grup...

Odgrzewanie kotletów z wieloryba

Od kilku dni w internecie znów straszy niebieski wieloryb. Podobno twórcę gry właśnie aresztowano. Osobiście zamordował nawet 100 dzieci....

Wstydliwa historia ruchów antyszczepionkowych

Jest środek nocy. Sąsiad łomoce do twoich drzwi. Na jego czole perli się pot, żyły na skroniach pulsują w...

Mit smoleńskiego ludu. Narcystyczne fantazje elit

„Sekta”, „religia”, „lud smoleński”, „wyznawcy Macierewicza”… Już się cieszycie na świetną lekturę? To wstrzymajcie konie. Bo to nie o...

Archeologia fantastyczna. Kosmici na uniwersytety!

– Boję się latać samolotem – zwierza się dziennikarce Gale Fritz, archeolożka z Washington University St. Louis. Nic szczególnego...

skoki narciarskie - spiski
Spiski narciarskie. Dlaczego nasi mają pod górkę?

Skoki narciarskie oglądane przez pryzmat komentarzy spiskowych przypominają zawody Wacky Races, w których co chwila ktoś podpiłowuje most, podkłada...

Niebieski wieloryb. List z Ministerstwa Edukacji Narodowej

Wczoraj dyrektorzy szkół w całym kraju mieli okazję zapoznać się z pismem Macieja Kopcia, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji...

Straszne vs. groźne. Jak bać się mądrze?

Czym jest „niebieski wieloryb”? Co mówi nam o współczesnej kulturze i roli w niej lęku? Czy powinniśmy się go...

Niebieski wieloryb. Krótko o nowej niebezpiecznej legendzie

Historia w skrócie. W sieci panoszy się nowa zaraza. Przez media społecznościowe młodzi ludzie wciągani są w niebezpieczną grę....

Jak rozmawiać z ludźmi, którzy wierzą w teorie spiskowe, czyli śmieszkowanie strategiczne

Na pewno macie znajomych, którzy wierzą w jedną z „alternatywnych teorii rzeczywistości”. Widzą zamachy albo pradawne imperia tam, gdzie...

Czas pałkarzy. Jak polityka zmieniła się w monstrum i wyhodowała legiony zombie

Badacze z kręgu strukturalizmu i poststrukturalizmu powtarzają często, że to nie my mówimy językiem, lecz język mówi nami. To...

Czy Jerzy Zięba żyje w Matrixie? „Ukryte terapie” i mitologia gnostycka

Specjalistów od „medycyny alternatywnej” jest na polskim rynku więcej niż barów z wódką w okolicy Uniwersytetu Warszawskiego. Konkurencja jest naprawdę...

Najgorsze pomysły na randkę
Najgłupsze rzeczy zrobione z miłości. 5 bardzo złych pomysłów na randkę

Dziś walentynki. Wszyscy bogowie kapitalizmu patrzą na was ze swych ołtarzy-witryn pytającym wzrokiem. Zapytują z bilbordów i małych standów,...

kto może prowadzić bloga
Komu wolno prowadzić bloga?

Po wczorajszym wpisie o blogach dostałem wielki i bardzo różnorodny odzew. Chciałbym przy tej okazji zrobić małe sprostowanie i...

czy powinienem wierzyć blogom
Zaufaj mi, jestem blogerem. Zastanów się, komu wierzysz w internecie

Cześć, nazywam się Marcin. Lubię zapach powietrza po deszczu i długie spacery z psem. Poza tym mam dziecko, więc...

Kraina nieudanych zabawek

Historia, którą chciałbym wam dziś opowiedzieć, to próba zrozumienia, skąd się wzięło uczucie, którego doznajemy, patrząc na to zdjęcie:...

Trzy chińskie Disneylandy: prawdziwy, podrobiony, porzucony

Przyznajcie: kliknęliście, żeby się pośmiać. A to wcale nie  będzie historia do śmiechu. Czy może raczej: to będzie historia,...

Postprawda – definicja słownikowa

Postprawda /poʊst’pravda/ (rzadziej post-prawda, post prawda lub p0stpr@wd@) (z łac. post pravitas – po obiedzie) – jadalny, kulisty owoc...

Zmiany w Gwiezdnych Wojnach. Mija 20 lat od premiery Special Edition

Właśnie mija 20 lat od wydania niesławnej Edycji Specjalnej, którą z kolei opublikowano 20 lat po wejściu „Gwiezdnych wojen”...

Pseudonauka. Po czym poznać, że wciskają ci kit?

Nauka jest trochę jak Świątynia Opatrzności albo polska autostrada. Pozostaje wiecznie rozgrzebanym placem budowy, która nigdy nie zostanie ukończona....

Imperium Lechitów kontratakuje!

Miałem kłopot z zatytułowaniem tego quasi-tekstu. Pierwotnie nazywał się „Szkic do studiów nad recepcją strukturalnej krytyki pseudonaukowej mitologii Imperium...

Przepis na pseudohistoryczny bestseller. Cała postprawda o Imperium Lechitów

Rosnąca popularność książek o „starożytnej Polsce” to dowód, że niesławna postprawda rozplenia się niczym kąkol nie tylko w polityce,...

Łotr 1. Analiza strukturalna

Zachęcony opiniami znajomych (i nieznajomych) pisałem całą noc, odwołałem spotkanie z Donaldem Trumpem i wieczór autorski w Sali Kongresowej....

Fantazje o Disneylandzie. Westworld jako retro science fiction

Wymienienie wszystkich mitów i toposów kulturowych, do których nawiązuje „Westworld”, wymagałoby naprawdę długiego posta. Miłośnicy klasyki w motywach labiryntu,...

„Szczepienia – przegląd ważnych badań”. Pseudonaukowcy kontratakują!

Czekam sobie na autobus na Krakowskim Przedmieściu, patrzę na wystawę w Księgarni Naukowej im. Bolesława Prusa, a tam: „Szczepienia...

Theodor W. Adorno o wróżbach i totalitaryzmie

Korzystając z andrzejkowej okazji chciałbym zainteresować Państwa zapomnianym, a zaskakująco aktualnym tekstem Theodora W. Adorno na temat wróżb i...

Sorrentino czyta Spenglera. Co to znaczy, że papież jest młody?

Nowy serial Paolo Sorrentino jest taki, jak jego bohater. Właśnie skończyłem ostatni odcinek i dalej nie wiem, o co...

Prawicowa partyzantka semiotyczna. Czy Darth Vader był żołnierzem wyklętym?

Narzędzia interpretacyjne przez dekady praktycznie zmonopolizowane przez lewicę dziś stają się ważnym orężem prawicy. Na razie obrabowani reagują jeszcze...

7 teorii spiskowych prosto z Sejmu

W ramach projektu Pamięciowy wymiar transformacji ustrojowej pracuję ostatnio sporo na sejmowych dokumentach. Okazuje się, że wątki spiskowe w...

Oni śledzą Ciebie - Ty śledź nas